معماری ارگانیک در ایران
تاریخ: 1394/09/03 تعداد بازدید: 2631

معماری ارگانیک(1) در ایران (خانه آبشار به روایت مهندس امیر درویش نژاد، سیامک جولایی)

 

مهندس کمال کمونه متولد ۱۳۱۲ در تهران می باشند. ایشان تحصیلات عالیه خود را در رشته معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به اتمام رساندند. در همان زمان تحصیل بود که زمینه های آشنایی ایشان با مهندس نظام عامری از معماران برجسته کشور و شاگردان فرانک لوید رایت فراهم شد،که شیفتگی مهندس کمونه را به مکتب رایت به همراه داشت. بدین ترتیب همکاری وی با مهندس نظام عامری در سال ۱۳۴۲ با تاسیس گروه مهندسین مشاور نظام عامری- کمونه -خسروی به صورت رسمی آغاز گردید. حاصل تلاش این گروه تا قبل از انقلاب ،مشاوره ،طراحی و اجرای بیش از ۹۰ پروژه در زمینه های بهداشتی و بیمارستانی، تجاری، مسکونی،خدماتی و ... در سراسر ایران بوده است.

گروه معماران کمونه در راستای تحقق اهداف خود همچون گذشته با حساسیت بسیار سعی و تلاش بی وقفه خود را در طراحی و اجرای پروژه های واگذاری شده به کار گرفته است، تا به دور از عوامل بیرونی آثاری ماندگار برای زندگی آدمی به جا بگذارد. این گروه در سال ۱۹۹۰ میلادی(۱۳۶۹ شمسی) توسط مهندس کمال کمونه تاسیس و فعالیت جدی خود را آغاز کرده است که دراین مدت پروژه هایی همچون طراحی و نظارت ساختمان پزشکان مهداد ، ساختمان ماشینهای اداری ، مجتمع مسکونی آبشار و ..... را در تهران طراحی و اجرا نمودند .

 مهندس کمونه هم اکنون با کوله باری از تجربیات ارزنده در ایران به فعالیت در زمینه معماری مشغول میباشند .  

 

خانه آبشار

تهران- نیاوران- جمال آباد

معمار: مهندس کمال کمونه

این بنای هشت طبقه، مانند توده‌ی سنگی سرخرنگ تراشخورده‌ای است که هم بواسطه‌ی رنگ شاخص و هم موقعیت خاص خود، کاملا از سایر بناهای محله متمایز است.

ایده ‌ی اولیه‌ی طراحی بر مبنای ایجاد گشایشی وسیع در دل حجم بناست که تهویه‌ی طبیعی و تامین نور واحدهای هر اشکوب را از دو جبهه امکانپذیر می‌سازد.

مهندس کمونه با احترام به طبیعت، جریان آبی را که از کوهپایه به سمت شهر جاری بود، به شکل آبشار مصنوعی کوچکی درآورده و صدای طبیعی آب و فضای کوهستانی را در بخش سرسرای ورودی ساختمان جاری ساخته است.

واحدهای مسکونی این مجموعه، به صورت ویلا-آپارتمان طراحی شده، بگونه‌ای که هر یک از این آپارتمان‌ها دارای ورودی و شخصیتی مستقل از سایر واحدها است.

دسترسی به آپارتمان‌ها از طریق راهروهای آزاد و پلراه‌هایی در داخل نورگیر مرکزی انجام می‌گیرد که همگی مشرف به آبشاری هستند که در دل بنا جاری است.

در طراحی داخل آپارتمان‌ها، شومینه به عنوان جداکننده‌ای فعال و نه فقط دکوراتیو طراحی شده که وظیفه جداسازی نشیمن از ناهارخوری و آشپزخانه را به عهده دارد. استفاده از مصالح طبیعی بدست آمده از همان محل واستفاده از رنگ های شاد و فرم‌های هماهنگ با محیط طبیعی اطراف، خود بیانگر تفکر ارگانیک در معماری کمال کمونه است.

این مجتمع مسکونی در بن بست شیبداری که تا کوهپایه‌های شمال شرقی تهران فاصله چندانی ندارد بنا شده است. خانه آبشار نامی است که مهندس کمونه بر این کار خود نهاده است. نامی که یادآور نامگذاری کار برجسته‌ی معمار نامدار آمریکایی، فرانک لوید رایت(2) است که در نخستین فصل آغاز مدرنیسم، بر پایه‌ی تفکر احترام به طبیعت و تلاش برای در هم تنیدن معماری با ویژگی‌های طبیعی محیط پیرامون ، رویکردی را آغاز نمود که در واژگان دوران، آن را "معماری ارگانیک" خواندند. کار رایت با نام "خانه‌ی روی آبشار(3) " (1935م.)، که در دل جنگل و دبر روی نهری با یک آبشار کوچک اجراشده است، درخت و جنگل و آب و نهر و آبشار و سنگ و صخره و آجر و آهن و بتن و چوب و شیشه را در طرحی بسیار متنوع اما کاملا هماهنگ، چنان چیره‌دستانه  و بروشی عملکردی در کنار یکدیگر بکار گرفته است که هر یک، در عین استقلال، در کمال پیوستگی به هم قرار گرفتند، تو گویی که همه‌ی آ‌ها، جزء به جزء و عنصر به عنصر، اندام هایی از یک پیکرند که جدا کردن یکی از ایشان از میان آن جمع کل پیکره‌ی کار را ناقص می‌کند و به همین دلیل بود که صفت "ارگانیک" یا "انداموار" را بسیار برازنده‌ی خود کرده. بی هیچ گزافگویی می‌توان معماری ارگانیک و معمار، "فرانک لوید رایت" را در زمانی نزدیک به یک سده‌ی پیش از بنیانگذاران آن مفهومی دانست که امروزه با نام  "معماری سبز(4) " خوانده و شناخته می‌شود. رویکرد "رایت" و معماری ارگانیک او در سرتاسر جهان پیروانی یافت که، با شدت و ضعف، آن را پیگیری کردند: این رویکرد در ایران نیز با همت و تلاش برخی از معمارانی که معماری را در دهه‌ی بیست و سی در خارج از کشور یا در دانشکده‌ی هنرهای زیبا فراگرفته بودند، مورد توجه و تمرین قرار گرفت که از این میان "کمال کمونه" را باید جزو پیشتازان ایرانی آن دانست.

کمال کمونه، سالها پیش با شعبه‌ی دفتر معماری "فرانک لوید رایت" در تهران همکاری داشته است. توجه به جزییات طراحی در کارهای او چنان است که از او- چون رایت- یک معمار مولف ساخته است.

 

 


منابع



1385/شماره 11و 12/ فصلنامه فنی مهندسی شارستان  
www.khalvatememar.com


 پانویس



1)Organic Architecture
2)Frank Lioyd Wright
3)Falling Water House
4)Green Architecture

 

 

ارسال نظر
CAPTCHA Image
Play CAPTCHA Audio
Refresh Image
ارسال نظر
نظرات
تاکنون نظری ثبت نشده است!